Trong hoạt động xuất nhập khẩu, có một cụm từ khiến nhiều doanh nghiệp lo lắng ngay khi nhận được thông báo từ cơ quan Hải quan:
"Mời doanh nghiệp đến tham vấn trị giá hải quan."
Không ít doanh nghiệp cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy mình đã khai sai hoặc sắp bị xử phạt.
Thực tế, tham vấn giá không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp vi phạm pháp luật. Đây là một thủ tục nghiệp vụ được cơ quan Hải quan áp dụng khi có cơ sở nghi ngờ về trị giá khai báo của hàng hóa nhập khẩu.
Hiểu đúng về tham vấn giá sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, giải trình hiệu quả và hạn chế những rủi ro không đáng có trong quá trình thông quan.
Tham vấn giá (Customs Valuation Consultation) là quá trình cơ quan Hải quan trao đổi trực tiếp với người khai hải quan để làm rõ tính chính xác, trung thực và phù hợp của trị giá khai báo đối với hàng hóa nhập khẩu.
Mục đích của tham vấn không phải là "ép doanh nghiệp tăng giá", mà là xác minh xem trị giá doanh nghiệp khai báo có đáp ứng đúng quy định về trị giá hải quan hay không.
Nếu doanh nghiệp chứng minh được giá khai báo là giá giao dịch thực tế, Hải quan sẽ chấp nhận trị giá đã khai.
Ngược lại, nếu hồ sơ không đủ cơ sở chứng minh hoặc phát hiện có dấu hiệu khai báo không đúng quy định, cơ quan Hải quan có thể bác bỏ trị giá khai báo và xác định lại trị giá tính thuế theo quy định của pháp luật.
Thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng của hàng hóa nhập khẩu phần lớn được tính dựa trên trị giá hải quan.
Nếu doanh nghiệp khai báo trị giá thấp hơn thực tế, số thuế phải nộp cũng sẽ giảm theo.
Điều này không chỉ làm thất thu ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng giữa các doanh nghiệp.
Do đó, cơ chế tham vấn được xây dựng nhằm:
Đảm bảo việc xác định trị giá hải quan đúng quy định.
Phòng chống hành vi gian lận thương mại thông qua khai báo trị giá thấp.
Bảo vệ môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Thống nhất việc áp dụng pháp luật trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Có thể hiểu đơn giản rằng:
Tham vấn giá là công cụ kiểm tra tính hợp lý của trị giá khai báo, chứ không phải là biện pháp xử phạt.
Không phải mọi lô hàng đều bị tham vấn.
Thông thường, cơ quan Hải quan sẽ xem xét khi xuất hiện các dấu hiệu như:
Đây là trường hợp phổ biến nhất.
Ví dụ:
Một doanh nghiệp nhập khẩu cùng loại máy móc với giá chỉ bằng 40% so với mức giá phổ biến trên thị trường quốc tế.
Hải quan có thể nghi ngờ:
Giá khai chưa phản ánh đúng giá giao dịch.
Có khoản thanh toán chưa được cộng vào trị giá.
Có hành vi khai thấp giá để giảm thuế.
Hệ thống quản lý rủi ro của Hải quan lưu trữ rất nhiều dữ liệu về:
Hàng hóa cùng loại.
Hàng hóa giống hệt.
Hàng hóa tương tự.
Giá nhập khẩu của nhiều doanh nghiệp.
Nếu mức giá khai báo chênh lệch đáng kể so với dữ liệu tham chiếu, doanh nghiệp có thể được mời tham vấn.
Điều quan trọng cần lưu ý là giá tham chiếu không phải là giá tính thuế. Đây chỉ là cơ sở để cơ quan Hải quan đánh giá rủi ro và quyết định có cần tham vấn hay không.
Ví dụ:
Invoice và hợp đồng không thống nhất.
Điều kiện giao hàng (Incoterms) không rõ ràng.
Không chứng minh được việc thanh toán.
Thiếu hợp đồng mua bán.
Không có chứng từ vận tải hoặc bảo hiểm khi cần thiết.
Ngay cả khi giá khai báo là đúng, hồ sơ thiếu căn cứ vẫn có thể dẫn đến việc tham vấn.
Nếu người mua và người bán có quan hệ liên kết, cơ quan Hải quan có thể xem xét liệu mối quan hệ này có ảnh hưởng đến giá giao dịch hay không.
Ví dụ:
Công ty mẹ và công ty con.
Các doanh nghiệp cùng tập đoàn.
Các bên có quan hệ kiểm soát hoặc góp vốn.
Không phải mọi giao dịch liên kết đều bị bác bỏ, nhưng doanh nghiệp cần chứng minh rằng giá giao dịch vẫn được xác lập theo nguyên tắc thị trường.
Đây là phần quyết định kết quả của buổi tham vấn.
Thông thường, doanh nghiệp nên chuẩn bị đầy đủ:
Hợp đồng mua bán.
Commercial Invoice.
Packing List.
Vận đơn.
Chứng từ thanh toán.
Báo giá.
Catalogue.
Báo giá từ nhiều nhà cung cấp (nếu có).
Email đàm phán.
Chính sách chiết khấu.
Giải trình về việc hình thành giá.
Nếu doanh nghiệp có thể chứng minh:
Giá là kết quả của giao dịch thực tế.
Thanh toán đúng theo hợp đồng.
Không có khoản phải cộng hoặc phải điều chỉnh chưa khai báo.
thì khả năng được chấp nhận trị giá sẽ cao hơn.
Thông thường sẽ có ba khả năng.
Nếu doanh nghiệp chứng minh đầy đủ cơ sở xác định giá, cơ quan Hải quan sẽ chấp nhận trị giá đã khai.
Lô hàng tiếp tục được xử lý theo quy trình thông quan.
Trong một số trường hợp, sau khi đối chiếu hồ sơ, doanh nghiệp nhận thấy trị giá khai báo chưa phù hợp và thống nhất điều chỉnh.
Khi đó, cơ quan Hải quan sẽ xác định lại trị giá và tính lại số thuế phải nộp theo quy định.
Nếu doanh nghiệp không chứng minh được tính chính xác của trị giá giao dịch, Hải quan có thể bác bỏ trị giá khai báo.
Khi đó, việc xác định trị giá sẽ được thực hiện theo các phương pháp xác định trị giá hải quan theo trình tự do pháp luật quy định.
Qua thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi tham vấn do:
Chỉ lưu Invoice mà không lưu quá trình đàm phán.
Không giữ báo giá ban đầu.
Thanh toán qua nhiều bên trung gian nhưng không giải trình được.
Không hiểu rõ Incoterms nên khai sai các khoản phải cộng.
Không chuẩn bị người có chuyên môn tham gia buổi tham vấn.
Cho rằng giá thấp thì chắc chắn sẽ bị bác bỏ.
Trên thực tế, giá thấp không phải là căn cứ duy nhất để bác bỏ trị giá.
Điều quan trọng là doanh nghiệp có chứng minh được đó là giá giao dịch thực tế theo quy định hay không.
Doanh nghiệp nên xây dựng hồ sơ nhập khẩu đầy đủ ngay từ đầu.
Một số kinh nghiệm thực tế gồm:
Lưu toàn bộ email giao dịch với nhà cung cấp.
Lưu báo giá và quá trình thương lượng.
Thanh toán đúng theo hợp đồng.
Xác định chính xác điều kiện Incoterms.
Khai báo đầy đủ các khoản phải cộng vào trị giá hải quan.
Xác định đúng mã HS để tránh ảnh hưởng đến việc xác định trị giá.
Chủ động rà soát hồ sơ trước khi mở tờ khai.
Việc chuẩn bị tốt không chỉ giúp giảm nguy cơ tham vấn mà còn giúp doanh nghiệp giải trình nhanh chóng nếu được cơ quan Hải quan yêu cầu.
Hoạt động nhập khẩu không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển hàng hóa mà còn bao gồm nhiều quy định pháp lý liên quan đến trị giá hải quan, chính sách thuế và thủ tục thông quan.
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, Đại Lâm Logistics hỗ trợ doanh nghiệp:
Tư vấn chính sách nhập khẩu.
Hỗ trợ xác định mã HS.
Rà soát hồ sơ trước khi khai báo hải quan.
Tư vấn trị giá hải quan và các khoản điều chỉnh theo quy định.
Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ giải trình khi phát sinh tham vấn.
Theo dõi quá trình thông quan và phối hợp xử lý các tình huống phát sinh.
Chúng tôi mong muốn trở thành đối tác đồng hành, giúp doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu đúng quy định, giảm thiểu rủi ro và tối ưu thời gian thông quan.
Tham vấn giá là một cơ chế quản lý quan trọng trong hoạt động hải quan nhằm đảm bảo trị giá khai báo phản ánh đúng bản chất của giao dịch thương mại.
Đối với doanh nghiệp, tham vấn không phải là dấu hiệu của vi phạm, mà là cơ hội để chứng minh tính chính xác và minh bạch của hồ sơ nhập khẩu.
Việc chuẩn bị đầy đủ chứng từ, lưu trữ hồ sơ giao dịch và hiểu đúng các quy định về trị giá hải quan sẽ giúp doanh nghiệp tự tin hơn khi làm việc với cơ quan Hải quan, đồng thời giảm thiểu các rủi ro về thuế và thời gian thông quan.
📍 Địa chỉ: Khu BT Vista Largo, Khu đô thị Nam An Khánh, Xã An Khánh, TP Hà Nội, Việt Nam.
🌐 Website: dailamlogics.com
📧 Email: contact@dailamlogistics.com
📞 Hotline: 032 844 8668
