Trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp cho rằng nếu lô hàng đã được thông quan thì mọi thủ tục với cơ quan Hải quan đã kết thúc.
Thực tế không hoàn toàn như vậy.
Một lô hàng có thể được thông quan rất nhanh, nhưng nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm sau vẫn có thể bị kiểm tra sau thông quan.
Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp thường nhầm lẫn giữa kiểm hóa tại cửa khẩu và kiểm tra sau thông quan (KTSTQ).
Mặc dù đều là hoạt động kiểm tra của cơ quan Hải quan, nhưng hai hình thức này có mục đích, thời điểm và phạm vi hoàn toàn khác nhau.
Hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Kiểm hóa là hoạt động kiểm tra thực tế hàng hóa trong quá trình làm thủ tục hải quan.
Việc kiểm tra này thường diễn ra khi tờ khai được phân vào luồng đỏ hoặc trong các trường hợp cơ quan Hải quan quyết định kiểm tra theo quy định.
Mục đích của kiểm hóa là xác minh xem hàng hóa thực tế có phù hợp với nội dung doanh nghiệp đã khai báo hay không.
Trong quá trình kiểm hóa, Hải quan có thể kiểm tra:
Tên hàng hóa.
Chủng loại.
Số lượng.
Trọng lượng.
Nhãn hàng hóa.
Xuất xứ.
Tình trạng thực tế của hàng hóa.
Nếu kết quả phù hợp với khai báo, lô hàng sẽ tiếp tục được thông quan theo quy định.
Khác với kiểm hóa, kiểm tra sau thông quan là hoạt động kiểm tra được thực hiện sau khi hàng hóa đã được thông quan.
Mục tiêu của cơ quan Hải quan lúc này không còn là kiểm tra hàng hóa tại cửa khẩu, mà là đánh giá việc doanh nghiệp có thực hiện đúng các quy định của pháp luật trong quá trình khai báo và nộp thuế hay không.
Nội dung kiểm tra thường bao gồm:
Mã HS đã khai báo.
Trị giá hải quan.
Xuất xứ hàng hóa.
Điều kiện hưởng ưu đãi thuế.
Hồ sơ kế toán.
Chứng từ thanh toán.
Hồ sơ nhập khẩu và xuất khẩu.
Việc thực hiện các chính sách quản lý chuyên ngành.
Có thể hiểu đơn giản, nếu kiểm hóa tập trung vào hàng hóa, thì kiểm tra sau thông quan tập trung vào hồ sơ và tính tuân thủ của doanh nghiệp.
Kiểm hóa diễn ra trước khi hàng được thông quan.
Kiểm tra sau thông quan diễn ra sau khi doanh nghiệp đã hoàn thành thủ tục hải quan và hàng hóa đã được đưa vào sử dụng hoặc lưu thông.
Đây là điểm khác biệt lớn nhất giữa hai hoạt động.
Ở giai đoạn kiểm hóa, Hải quan chủ yếu kiểm tra hàng hóa thực tế.
Trong khi đó, kiểm tra sau thông quan tập trung vào:
Hồ sơ hải quan.
Hồ sơ kế toán.
Chứng từ thương mại.
Chứng từ thanh toán.
Sổ sách doanh nghiệp.
Dữ liệu liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.
Kiểm hóa nhằm phát hiện sai lệch ngay tại thời điểm thông quan.
Kiểm tra sau thông quan hướng đến việc đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp trong suốt quá trình hoạt động.
Đây cũng là cơ sở để cơ quan Hải quan nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và chống thất thu ngân sách.
Câu trả lời là Có.
Đây là điều nhiều doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ.
Việc tờ khai được phân luồng xanh chỉ có nghĩa là lô hàng được tạo thuận lợi trong giai đoạn làm thủ tục.
Điều đó không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ không bị kiểm tra sau thông quan.
Nếu cơ quan Hải quan phát hiện dấu hiệu rủi ro hoặc lựa chọn doanh nghiệp theo kế hoạch kiểm tra, doanh nghiệp vẫn có thể được yêu cầu giải trình và cung cấp hồ sơ.
Để hạn chế rủi ro khi kiểm tra sau thông quan, doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ ngay từ đầu.
Một số lưu ý quan trọng gồm:
Xác định đúng mã HS.
Khai đúng trị giá hải quan.
Lưu đầy đủ hợp đồng, Invoice, Packing List, vận đơn và chứng từ thanh toán.
Lưu hồ sơ về xuất xứ hàng hóa (nếu có).
Đảm bảo dữ liệu hải quan thống nhất với hồ sơ kế toán.
Thường xuyên rà soát các tờ khai đã thực hiện để phát hiện và xử lý sai sót kịp thời.
Việc chuẩn bị hồ sơ bài bản không chỉ giúp doanh nghiệp thuận lợi khi kiểm tra sau thông quan mà còn hỗ trợ tốt trong quá trình thanh tra thuế hoặc kiểm toán.
Một đơn vị logistics không chỉ hỗ trợ vận chuyển và khai báo hải quan.
Với kinh nghiệm thực tiễn, đơn vị logistics còn có thể hỗ trợ doanh nghiệp:
Rà soát hồ sơ trước khi mở tờ khai.
Tư vấn mã HS và trị giá hải quan.
Hướng dẫn lưu trữ chứng từ.
Tư vấn xử lý các sai sót phát sinh.
Đồng hành cùng doanh nghiệp khi làm việc với cơ quan Hải quan.
Việc chuẩn bị tốt ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể các rủi ro về sau.
Hoạt động hải quan không kết thúc khi hàng được thông quan.
Đó là lý do Đại Lâm Logistics luôn đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình xuất nhập khẩu, từ chuẩn bị hồ sơ, khai báo hải quan đến hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh sau thông quan.
Chúng tôi hỗ trợ:
Tư vấn chính sách xuất nhập khẩu.
Xác định mã HS.
Tư vấn trị giá hải quan.
Khai báo hải quan.
Rà soát hồ sơ trước và sau thông quan.
Hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình làm việc với cơ quan Hải quan.
Kiểm hóa tại cửa khẩu và kiểm tra sau thông quan đều là những công cụ quan trọng trong quản lý hải quan, nhưng phục vụ các mục tiêu khác nhau.
Nếu kiểm hóa giúp xác minh hàng hóa trước khi thông quan thì kiểm tra sau thông quan lại đánh giá tính chính xác của toàn bộ hoạt động khai báo và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào việc "thông quan nhanh", mà cần xây dựng quy trình quản lý hồ sơ đầy đủ, chính xác và nhất quán để sẵn sàng cho mọi hoạt động kiểm tra của cơ quan Hải quan.
ĐẠI LÂM LOGISTICS – Cùng Đại Lâm, vươn tầm thế giới.
📍 Địa chỉ: Khu BT Vista Largo, Khu đô thị Nam An Khánh, TP Hà Nội, Việt Nam.
🌐 Website: dailamlogics.com
📧 Email: contact@dailamlogistics.com
📞 Hotline: 032 844 8668
