Trong nhiều năm, thiếu tài xế container luôn được xem là một trong những "điểm nghẽn" của ngành logistics Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hiện nay là mức lương liên tục tăng nhưng tình trạng thiếu nhân lực vẫn chưa được cải thiện.
Theo phản ánh từ nhiều doanh nghiệp logistics, mức thu nhập dành cho tài xế container hiện đã tăng lên 30–50 triệu đồng/tháng, gần gấp đôi so với một năm trước. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn không tuyển đủ người, thậm chí phải để hàng chục đầu kéo nằm bãi vì không có tài xế vận hành.
Điều này cho thấy, vấn đề của ngành không còn đơn thuần là tiền lương, mà là bài toán về nguồn nhân lực, chính sách đào tạo và sức hấp dẫn của nghề tài xế container trong bối cảnh mới.
Thông thường, khi thị trường thiếu nhân lực, doanh nghiệp sẽ tăng lương để thu hút người lao động.
Nhưng với nghề tài xế container, quy luật này dường như không còn phát huy hiệu quả.
Nhiều tài xế cho biết, dù được mời quay lại với mức thu nhập cao hơn đáng kể, họ vẫn lựa chọn công việc khác vì muốn có thời gian cho gia đình và giảm áp lực công việc.
Nghề lái xe container không chỉ là công việc cầm vô lăng. Người lái phải làm việc với cường độ cao, thường xuyên di chuyển đường dài, chịu áp lực về thời gian giao hàng và phải đảm bảo an toàn cho những lô hàng có giá trị rất lớn.
Chỉ một sai sót nhỏ trong quá trình vận hành cũng có thể dẫn đến hậu quả về tài chính hoặc pháp lý.
Một nghịch lý đang diễn ra trong ngành logistics là nhiều doanh nghiệp đã đầu tư đội xe nhưng không thể khai thác hết công suất.
Không ít đơn vị phải cắt giảm số lượng đầu kéo hoạt động hoặc để xe nằm bãi trong thời gian dài vì không tuyển được tài xế phù hợp.
Điều này kéo theo hàng loạt chi phí cố định mà doanh nghiệp vẫn phải gánh chịu như:
Khấu hao phương tiện.
Chi phí bảo dưỡng.
Lãi vay đầu tư xe.
Bảo hiểm.
Chi phí quản lý đội xe.
Trong khi đó, nhu cầu vận chuyển trên thị trường vẫn tồn tại nhưng doanh nghiệp không dám nhận thêm hợp đồng do thiếu nhân lực vận hành.
Đây là một sự lãng phí rất lớn đối với cả doanh nghiệp và toàn bộ chuỗi logistics.
Nhiều người cho rằng đây chỉ là khó khăn của các công ty vận tải.
Thực tế, doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu cũng chịu tác động trực tiếp.
Ngày càng nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đầu tư đội xe container riêng để chủ động hơn trong khâu vận chuyển.
Tuy nhiên, khi không tuyển được tài xế, việc sở hữu đội xe cũng không giúp giải quyết bài toán logistics.
Đối với hàng xuất khẩu, đặc biệt là nông sản hoặc hàng có lịch tàu cố định, chỉ cần xe đến muộn một vài giờ cũng có thể khiến container lỡ chuyến tàu, phát sinh thêm chi phí lưu bãi, lưu container hoặc phải chờ chuyến kế tiếp.
Nói cách khác, thiếu một tài xế có thể ảnh hưởng đến cả kế hoạch giao hàng của doanh nghiệp.
Nếu trước đây yếu tố thu nhập là động lực lớn thì hiện nay người lao động còn cân nhắc nhiều yếu tố khác.
Tài xế container thường xuyên phải:
Chạy đường dài.
Làm việc theo lịch tàu.
Làm việc ngoài giờ.
Xa gia đình trong thời gian dài.
Đây là lý do nhiều lao động trẻ không còn mặn mà với nghề.
Một yếu tố được nhiều tài xế chia sẻ là áp lực từ các quy định xử phạt ngày càng nghiêm.
Bên cạnh mức xử phạt bằng tiền tăng cao đối với một số hành vi vi phạm, cơ chế quản lý điểm trên giấy phép lái xe cũng khiến nhiều tài xế thận trọng hơn khi lựa chọn nghề nghiệp.
Chỉ một lần vi phạm nghiêm trọng cũng có thể ảnh hưởng lớn đến thu nhập và khả năng tiếp tục hành nghề.
Điều này khiến không ít người quyết định chuyển sang các công việc có mức thu nhập thấp hơn nhưng ít áp lực và chủ động hơn về thời gian.
Một vấn đề khác là lực lượng tài xế container hiện nay đang có xu hướng già hóa.
Trong khi đó, số lượng người trẻ theo học và nâng hạng giấy phép lái xe hạng FC chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường.
Nếu không có chính sách đào tạo và bổ sung nguồn nhân lực kịp thời, tình trạng thiếu tài xế có thể tiếp tục kéo dài trong những năm tới.
Chi phí logistics không chỉ chịu tác động từ giá nhiên liệu hay cước vận tải quốc tế.
Nguồn nhân lực cũng là một yếu tố quan trọng.
Khi doanh nghiệp phải cạnh tranh để giữ chân tài xế, chi phí nhân công sẽ tăng lên.
Nếu đội xe không được khai thác hết công suất, chi phí cố định trên mỗi chuyến vận chuyển cũng tăng theo.
Cuối cùng, phần chi phí này có thể được phân bổ vào giá thành dịch vụ logistics và ảnh hưởng đến chi phí của doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến chi phí logistics của Việt Nam vẫn ở mức cao so với nhiều quốc gia trong khu vực.
Theo nhiều doanh nghiệp trong ngành, để giải quyết bài toán thiếu tài xế container cần có những giải pháp đồng bộ hơn.
Trong đó có thể kể đến:
Tháo gỡ khó khăn trong đào tạo và sát hạch giấy phép lái xe hạng FC.
Mở rộng nguồn nhân lực kế cận cho ngành vận tải.
Đầu tư thêm hệ thống bãi đỗ và trạm dừng nghỉ.
Cải thiện điều kiện làm việc để giảm áp lực cho tài xế.
Tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý và điều hành đội xe.
Khi nghề tài xế trở nên an toàn hơn, ổn định hơn và có môi trường làm việc tốt hơn, doanh nghiệp mới có thể giữ chân người lao động trong dài hạn.
Trong chuỗi logistics, tài xế container là mắt xích kết nối giữa nhà máy, kho bãi, cảng biển và khách hàng.
Nếu mắt xích này bị thiếu hụt, toàn bộ chuỗi vận chuyển sẽ bị ảnh hưởng.
Một doanh nghiệp có thể đầu tư hàng chục tỷ đồng vào đội xe, hệ thống kho bãi hoặc công nghệ quản lý, nhưng nếu không có đủ tài xế để vận hành thì năng lực logistics vẫn bị giới hạn.
Vì vậy, bài toán nhân lực không còn là câu chuyện riêng của các doanh nghiệp vận tải mà là vấn đề cần được nhìn nhận ở góc độ phát triển chuỗi cung ứng quốc gia.
Việc mức lương tài xế container tăng lên 30–50 triệu đồng/tháng nhưng doanh nghiệp vẫn khó tuyển người cho thấy thị trường lao động trong ngành logistics đang thay đổi mạnh mẽ.
Muốn giải quyết tình trạng thiếu tài xế, chỉ tăng thu nhập là chưa đủ.
Điều quan trọng hơn là xây dựng một môi trường làm việc an toàn, ổn định, có cơ hội phát triển nghề nghiệp và một hệ thống đào tạo đủ mạnh để bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao.
Chỉ khi bài toán nhân lực được giải quyết, doanh nghiệp logistics mới có thể mở rộng đội xe, nâng cao năng lực vận chuyển và góp phần giảm chi phí logistics cho toàn bộ nền kinh tế.
🚛 ĐẠI LÂM LOGISTICS – Cùng Đại Lâm, vươn tầm thế giới
Đại Lâm Logistics liên tục cập nhật các thông tin mới về logistics, vận tải, xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng, giúp doanh nghiệp nắm bắt xu hướng thị trường và chủ động trong hoạt động kinh doanh.
📞 Hotline: 032 844 8668
📧 Email: contact@dailamlogistics.com
🌐 Website: dailamlogistics.com
