Căng thẳng Trung Đông tiếp tục tạo áp lực lên logistics toàn cầu

Những diễn biến mới tại Eo biển HormuzBiển Đỏ đang khiến thị trường vận tải biển quốc tế bước vào giai đoạn nhiều rủi ro. Theo nhiều nguồn tin, Mỹ đang cân nhắc mở rộng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, trong khi lực lượng Houthi tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại hoạt động tại Biển Đỏ.

Đây không còn là câu chuyện riêng của khu vực Trung Đông mà đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu, chi phí logistics và hoạt động xuất nhập khẩu của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.


Hormuz và Biển Đỏ quan trọng như thế nào với thương mại quốc tế?

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, đồng thời là cửa ngõ kết nối các quốc gia vùng Vịnh với thị trường thế giới.

Trong khi đó, Biển Đỏ là tuyến hàng hải nối Kênh đào Suez với Ấn Độ Dương, nơi hàng chục nghìn tàu container đi qua mỗi năm để kết nối châu Á với châu Âu.

Chỉ cần một trong hai khu vực này bị gián đoạn, toàn bộ mạng lưới vận tải biển quốc tế sẽ chịu tác động dây chuyền.


Những diễn biến mới khiến thị trường thêm lo ngại

Theo các thông tin mới nhất:

  • Mỹ đang xem xét mở rộng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
  • Houthi tuyên bố tiếp tục tấn công tàu thương mại tại Biển Đỏ.
  • Hai vệt dầu loang lớn được phát hiện gần eo biển Hormuz sau các vụ tấn công tàu chở dầu.
  • Xuất hiện vụ kiện đầu tiên liên quan đến trách nhiệm đảm bảo an toàn cho thuyền viên khi tàu đi qua khu vực xung đột.
  • IMO tiếp tục kêu gọi các bên giảm leo thang nhằm bảo vệ hoạt động thương mại quốc tế.

Những yếu tố này cho thấy rủi ro hàng hải vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.


Doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ chịu tác động như thế nào?

1. Chi phí vận tải tiếp tục tăng

Khi rủi ro chiến tranh gia tăng, các hãng tàu thường phải:

  • điều chỉnh tuyến vận chuyển;
  • tăng phụ phí chiến tranh (War Risk Surcharge);
  • tăng phí bảo hiểm hàng hóa.

Điều này khiến tổng chi phí logistics của doanh nghiệp tăng đáng kể.


2. Nguy cơ chậm lịch tàu

Nếu tàu phải tránh khu vực Hormuz hoặc Biển Đỏ, thời gian vận chuyển có thể kéo dài thêm nhiều ngày, ảnh hưởng đến:

  • tiến độ giao hàng;
  • kế hoạch sản xuất;
  • hợp đồng xuất nhập khẩu.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu theo lịch tàu cố định, đây là rủi ro cần được tính toán trước.


3. Giá nhiên liệu có thể tiếp tục biến động

Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.

Nếu nguồn cung bị gián đoạn, giá dầu có thể tăng mạnh, kéo theo:

  • phụ phí nhiên liệu (BAF);
  • chi phí vận tải;
  • giá thành logistics.

Đây là yếu tố tác động trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.


4. Gia tăng áp lực đối với chuỗi cung ứng

Ngoài chi phí, doanh nghiệp còn đối mặt với:

  • thiếu container;
  • ùn tắc tại các cảng trung chuyển;
  • kéo dài thời gian thông quan;
  • thiếu lịch tàu ổn định.

Chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đang phục hồi sau nhiều biến động sẽ tiếp tục chịu thêm áp lực nếu căng thẳng kéo dài.


Một rủi ro mới ít được nhắc đến: Nguy cơ xâm lấn sinh học

Bên cạnh yếu tố an ninh, các nhà khoa học còn cảnh báo về nguy cơ biofouling – hiện tượng sinh vật biển bám trên thân tàu.

Do nhiều tàu phải neo đậu kéo dài tại khu vực Trung Đông, các loài tảo, hà, vẹm và sinh vật biển có thể phát triển mạnh. Khi tàu tiếp tục hành trình, các loài này có nguy cơ phát tán sang nhiều vùng biển khác, ảnh hưởng lâu dài đến hệ sinh thái và làm phát sinh thêm yêu cầu kiểm tra, vệ sinh tàu trước khi khai thác.

Đây là vấn đề mới nhưng có thể tạo thêm chi phí và yêu cầu kỹ thuật đối với ngành vận tải biển trong tương lai.


Doanh nghiệp nên chủ động ứng phó như thế nào?

Trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều bất ổn, doanh nghiệp nên:

  • Theo dõi sát tình hình tại Hormuz và Biển Đỏ.
  • Chủ động xây dựng kế hoạch logistics dự phòng.
  • Đặt booking sớm để tránh thiếu chỗ trên tàu.
  • Cập nhật thường xuyên các phụ phí vận tải và bảo hiểm.
  • Làm việc với đơn vị logistics để có phương án tối ưu về tuyến vận chuyển và thời gian giao hàng.

Việc chủ động quản trị rủi ro sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế tác động từ những biến động bất ngờ của thị trường.


Đại Lâm Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp trước biến động toàn cầu

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng liên tục chịu tác động từ xung đột địa chính trị, thời tiết cực đoan và biến động giá nhiên liệu, việc lựa chọn một đối tác logistics có kinh nghiệm là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định.

Đại Lâm Logistics cung cấp các giải pháp vận chuyển quốc tế, khai báo hải quan, tư vấn xuất nhập khẩu và liên tục cập nhật thông tin về thị trường vận tải biển, giúp khách hàng chủ động xây dựng kế hoạch logistics phù hợp với từng thời điểm.

Kết luận

Căng thẳng tại Hormuz và Biển Đỏ không chỉ là vấn đề địa chính trị mà còn là phép thử đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu xung đột tiếp tục leo thang, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể phải đối mặt với chi phí logistics cao hơn, lịch tàu kéo dài và nhiều rủi ro phát sinh trong quá trình vận chuyển.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, việc theo dõi sát diễn biến quốc tế và xây dựng phương án logistics linh hoạt sẽ là chìa khóa để duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định trong giai đoạn nhiều biến động hiện nay.

Liên hệ