Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) sẽ có sự thay đổi quan trọng khi hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB đưa vào khu phi thuế quan không còn được miễn thuế như trước đây. Quy định mới được kỳ vọng sẽ thống nhất chính sách quản lý giữa hàng hóa tiêu dùng trong nội địa và hàng hóa đưa vào khu phi thuế quan, đồng thời làm rõ trách nhiệm nộp thuế của từng chủ thể trong chuỗi giao dịch.
Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 11086/BTC-CST hướng dẫn Cục Hải quan về việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa chịu thuế TTĐB được doanh nghiệp thương mại bán vào khu phi thuế quan.
Hướng dẫn này được đưa ra sau khi Bộ Tài chính nhận được đề nghị từ một số doanh nghiệp và cơ quan Hải quan liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa đưa vào khu phi thuế quan.
Theo quy định trước đây của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 27/2008/QH12 (đã được sửa đổi, bổ sung), các trường hợp sau không thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB:
Tuy nhiên, từ 01/01/2026, khi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, quy định miễn thuế nêu trên sẽ được bãi bỏ.
Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi nhằm mở rộng cơ sở tính thuế và bảo đảm đúng mục tiêu điều tiết đối với các mặt hàng thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Điều này đồng nghĩa với việc hàng hóa chịu thuế TTĐB đưa vào khu phi thuế quan sẽ được áp dụng chính sách thuế tương tự như hàng hóa tiêu dùng trong nội địa, thay vì được miễn thuế như trước.
Các mặt hàng thuộc diện chịu thuế TTĐB vốn là những sản phẩm Nhà nước không khuyến khích sản xuất hoặc tiêu dùng. Vì vậy, việc áp dụng chung chính sách thuế sẽ góp phần bảo đảm tính thống nhất trong quản lý và hạn chế việc lợi dụng chính sách để phát sinh chênh lệch về thuế.
Để tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, Bộ Tài chính cũng hướng dẫn cụ thể đối tượng có trách nhiệm kê khai và nộp thuế.
Doanh nghiệp hoạt động trong khu phi thuế quan sẽ là người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt.
Việc xác định người nộp thuế sẽ phụ thuộc vào nguồn gốc hàng hóa:
Các doanh nghiệp thương mại ở các khâu phân phối tiếp theo, kể cả khi hàng hóa được bán qua nhiều cấp trung gian hoặc bán vào khu phi thuế quan, không phải kê khai và nộp thuế TTĐB.
Bộ Tài chính cũng khẳng định, đối với hàng hóa chịu thuế TTĐB được mua từ thị trường trong nước, doanh nghiệp trong khu phi thuế quan không phải kê khai và nộp lại thuế TTĐB, bởi nghĩa vụ thuế đã được thực hiện tại khâu nhập khẩu hoặc khâu sản xuất, bán ra theo đúng quy định.
Việc thay đổi chính sách từ năm 2026 sẽ tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh hàng hóa thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, đặc biệt là những đơn vị thường xuyên giao dịch với doanh nghiệp trong khu phi thuế quan.
Do đó, doanh nghiệp nên:
Việc nắm rõ các quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh, hạn chế rủi ro pháp lý và đảm bảo tuân thủ đúng quy định khi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt mới chính thức có hiệu lực từ 01/01/2026.
