Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với hàng hóa bán vào khu phi thuế quan đã có sự thay đổi quan trọng. Theo quy định mới của Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, nhiều trường hợp trước đây được miễn thuế sẽ không còn được áp dụng, đồng thời cơ quan quản lý cũng xác định rõ chủ thể có trách nhiệm kê khai và nộp thuế.
Để thống nhất việc triển khai trên toàn quốc, Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 19677/CHQ-NVTHQ ngày 31/7/2026, hướng dẫn các Chi cục Hải quan thực hiện theo Công văn số 11086/BTC-CST của Bộ Tài chính.
Đây là nội dung mà doanh nghiệp chế xuất (DNCX), doanh nghiệp trong khu phi thuế quan, doanh nghiệp sản xuất, thương mại và nhà nhập khẩu cần đặc biệt lưu ý.
Ảnh minh họa
Trước đây, nhiều loại hàng hóa chịu thuế TTĐB khi đưa vào khu phi thuế quan được áp dụng cơ chế không chịu thuế.
Tuy nhiên, kể từ 01/01/2026, Luật Thuế TTĐB số 66/2025/QH15 đã bãi bỏ quy định miễn thuế đối với các trường hợp:
Điều này đồng nghĩa với việc hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB khi đưa vào khu phi thuế quan sẽ được áp dụng chính sách thuế tương tự như hàng hóa tiêu dùng trong nội địa, trừ trường hợp pháp luật có quy định riêng.
Đây được xem là một trong những thay đổi lớn của chính sách thuế từ năm 2026.
Một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm nhất chính là xác định đúng người nộp thuế trong từng trường hợp.
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Cục Hải quan, nghĩa vụ thuế được xác định như sau:
Trong trường hợp doanh nghiệp trong khu phi thuế quan trực tiếp nhập khẩu hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB từ nước ngoài, doanh nghiệp nhập khẩu sẽ là người thực hiện kê khai và nộp thuế.
Nếu doanh nghiệp trong khu phi thuế quan mua hàng trực tiếp từ doanh nghiệp sản xuất hoặc gia công trong nước thì doanh nghiệp sản xuất hoặc gia công là chủ thể có trách nhiệm kê khai và nộp thuế TTĐB theo quy định.
Đây là trường hợp dễ gây nhầm lẫn nhất.
Theo hướng dẫn mới, dù hàng hóa là:
thì người nộp thuế vẫn là nhà nhập khẩu đầu tiên hoặc doanh nghiệp sản xuất bán ra.
Các doanh nghiệp thương mại ở các khâu mua bán tiếp theo không phải kê khai và nộp thuế TTĐB, kể cả khi bán hàng vào khu phi thuế quan.
Quy định này giúp xác định rõ trách nhiệm ngay từ khâu đầu tiên của chuỗi lưu thông hàng hóa.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định nhằm tránh tình trạng đánh thuế nhiều lần.
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính:
Nếu hàng hóa đã được kê khai và nộp thuế TTĐB tại:
thì doanh nghiệp trong khu phi thuế quan không phải kê khai và nộp lại thuế TTĐB khi mua hàng trong nước.
Quy định này góp phần bảo đảm tính minh bạch và tránh phát sinh nghĩa vụ thuế trùng lặp trong quá trình lưu thông hàng hóa.
Theo hồ sơ xây dựng Luật Thuế TTĐB được Bộ Tài chính viện dẫn, mục tiêu của thuế tiêu thụ đặc biệt là điều tiết tiêu dùng đối với các mặt hàng cần hạn chế sử dụng.
Do đó, việc mở rộng phạm vi áp dụng đối với hàng hóa đưa vào khu phi thuế quan nhằm:
Đây là định hướng phù hợp với mục tiêu quản lý thuế trong giai đoạn mới.
Việc xác định đúng chủ thể nộp thuế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình ký kết hợp đồng, kê khai hải quan và hạch toán chi phí.
Các nhóm doanh nghiệp cần rà soát ngay bao gồm:
Một số nội dung nên kiểm tra gồm:
Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách mới.
Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế mà còn tác động đến toàn bộ quy trình giao dịch.
Các doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận mua hàng, kế toán thuế, hải quan và logistics để xác định chính xác:
Việc hiểu đúng quy định ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro về truy thu thuế, xử phạt hành chính cũng như các tranh chấp trong quá trình mua bán.
