Logistics đổi "luật chơi": Vì sao giá rẻ không còn là lợi thế cạnh tranh?

Trong nhiều năm, khi lựa chọn đơn vị logistics, phần lớn doanh nghiệp thường ưu tiên một tiêu chí quen thuộc: giá cước thấp.

Tuy nhiên, bức tranh thị trường đang thay đổi nhanh chóng.

Khi giá cước vận chuyển dần chạm ngưỡng thấp nhất và tốc độ giao hàng giữa các đơn vị không còn tạo ra khác biệt rõ rệt, doanh nghiệp logistics buộc phải bước sang một cuộc cạnh tranh hoàn toàn mới. Theo nhiều chuyên gia trong ngành, yếu tố quyết định không còn là "giá rẻ" mà là khả năng ứng dụng công nghệ, tối ưu chuỗi cung ứng và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng của ngành logistics trong năm 2026.


Thương mại điện tử tăng trưởng mạnh, logistics phải thay đổi

Sự phát triển của thương mại điện tử đang tạo ra áp lực rất lớn đối với hoạt động logistics.

Theo số liệu của Metric.vn, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh số trên bốn sàn thương mại điện tử lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 291.600 tỷ đồng, tăng hơn 44% so với cùng kỳ năm trước.

Đồng thời, hơn 2,18 tỷ sản phẩm đã được giao dịch chỉ trong nửa đầu năm.

Mỗi đơn hàng phát sinh đều kéo theo yêu cầu về vận chuyển, lưu kho, phân loại và giao nhận. Khi khối lượng hàng hóa tăng nhanh, logistics không còn chỉ đảm nhận vai trò vận chuyển mà trở thành mắt xích quan trọng quyết định trải nghiệm khách hàng.

Đặc biệt, xu hướng tiêu dùng cũng đang thay đổi.

Người mua ngày càng ưu tiên các thương hiệu uy tín, sản phẩm chính hãng và dịch vụ giao hàng chuyên nghiệp hơn là chỉ quan tâm đến giá bán.

Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp logistics trong việc đảm bảo tốc độ, độ chính xác và khả năng truy xuất đơn hàng theo thời gian thực.


Cuộc đua về giá đang dần đi đến giới hạn

Một trong những thay đổi lớn nhất của thị trường là biên độ cạnh tranh về giá ngày càng thu hẹp.

Theo số liệu được chia sẻ trong bài phỏng vấn, giá cước giao hàng bình quân hiện chỉ còn khoảng 16.500 đồng mỗi đơn, giảm hơn 20% so với năm 2025.

Điều đó cho thấy dư địa để tiếp tục giảm giá không còn nhiều.

Nếu tiếp tục cạnh tranh bằng giá cước, doanh nghiệp logistics sẽ đối mặt với áp lực lớn về lợi nhuận và khó có nguồn lực để đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ.

Thay vào đó, thị trường đang chuyển sang cạnh tranh bằng hiệu quả vận hành và trải nghiệm khách hàng.


Công nghệ trở thành lợi thế cạnh tranh mới

Một nhận định đáng chú ý được ông Nguyễn Văn Thi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ, đưa ra là:

"Trước đây doanh nghiệp cạnh tranh bằng số lượng xe tải, còn hiện nay họ cạnh tranh bằng thuật toán."

Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ đang tạo ra khoảng cách rõ rệt trên thị trường.

Các giải pháp như:

  • Trí tuệ nhân tạo (AI) dự báo nhu cầu.
  • Kho thông minh.
  • Robot phân loại hàng hóa.
  • Tự động hóa trung tâm xử lý đơn hàng.
  • Tối ưu tuyến giao hàng.
  • Quản trị dữ liệu theo thời gian thực.

...đang giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, rút ngắn thời gian giao nhận và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Trong khi đó, yếu tố mà khách hàng ngày càng quan tâm không còn là giao hàng nhanh hơn vài giờ, mà là độ chính xác, khả năng theo dõi đơn hàng và tỷ lệ sai sót thấp.


Logistics không còn chỉ phục vụ thương mại điện tử

Bên cạnh nhu cầu trong nước, hoạt động xuất nhập khẩu cũng đang tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành logistics.

Xu hướng dịch chuyển dòng vốn FDI sang châu Á cùng việc nhiều doanh nghiệp chủ động nhập hàng sớm để ứng phó với biến động chính sách thương mại đang giúp sản lượng hàng hóa qua các cảng biển Việt Nam tiếp tục tăng.

Các cảng nước sâu, kho ngoại quan và hệ thống vận tải xuyên biên giới ngày càng phát huy vai trò trong chuỗi cung ứng.

Điều này mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp logistics quốc tế, đồng thời giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thêm lựa chọn để tối ưu chi phí và thời gian vận chuyển.


Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần thay đổi cách nhìn về logistics

Một thực tế vẫn còn khá phổ biến là nhiều doanh nghiệp xem logistics chỉ là một khoản chi phí cần cắt giảm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, logistics cần được nhìn nhận như một phần của chiến lược cạnh tranh.

Một hệ thống logistics hiệu quả có thể giúp doanh nghiệp:

  • Rút ngắn thời gian giao hàng.
  • Giảm chi phí tồn kho.
  • Tăng khả năng đáp ứng đơn hàng.
  • Nâng cao trải nghiệm khách hàng.
  • Tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp cũng nên chủ động đa dạng hóa đối tác logistics, tận dụng lợi thế của cảng nước sâu, kho ngoại quan và vận tải đa phương thức để tối ưu chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, việc đầu tư vào số hóa chứng từ, truy xuất nguồn gốc và kết nối dữ liệu với các đối tác cũng sẽ ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc khi tham gia thị trường quốc tế.


Chất lượng dịch vụ sẽ quyết định người chiến thắng

Theo các chuyên gia, khi thương mại điện tử tiếp tục mở rộng và xuất nhập khẩu duy trì đà tăng trưởng, thị trường logistics vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Tuy nhiên, cơ hội sẽ không chia đều cho tất cả.

Những doanh nghiệp biết đầu tư vào công nghệ, quản trị dữ liệu, tự động hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc mở rộng thị phần.

Ngược lại, mô hình cạnh tranh chỉ dựa vào giá cước sẽ ngày càng khó duy trì hiệu quả trong bối cảnh thị trường đang thay đổi nhanh chóng.

Liên hệ