Một container được khai báo đơn giản là “dụng cụ cầm tay”.
Nhìn trên Booking, có thể đây chỉ là một lô hàng thông thường.
Nhưng khi được kiểm tra kỹ hơn, hàng hóa thực tế lại chứa những thiết bị sử dụng pin lithium-ion – loại hàng cần được đánh giá và áp dụng các yêu cầu vận chuyển phù hợp do tiềm ẩn nguy cơ cháy.
Sự khác biệt giữa “hàng thông thường” và “hàng có tính chất nguy hiểm cần kiểm soát” đôi khi chỉ nằm ở vài dòng thông tin khai báo.
Nhưng hậu quả nếu khai sai có thể không dừng lại ở việc container bị từ chối vận chuyển.
Trong trường hợp nghiêm trọng, nó có thể đe dọa đến con tàu, hàng nghìn container khác, tính mạng thuyền viên và toàn bộ chuỗi cung ứng.
Theo thông tin được Hội đồng Vận tải biển Thế giới (World Shipping Council – WSC) dẫn từ Safety and Shipping Review 2026 của Allianz Commercial, trung bình khoảng 17 ngày lại ghi nhận một vụ cháy liên quan đến tàu container.
Con số này một lần nữa đặt ra câu hỏi rất lớn cho ngành logistics:
Chúng ta đang kiểm soát hàng nguy hiểm trong container tốt đến đâu?
Khi nói đến sai khai báo hàng hóa, nhiều người thường nghĩ hậu quả lớn nhất là:
Bị hãng tàu yêu cầu sửa Booking.
Phải bổ sung MSDS/SDS.
Phát sinh phí chỉnh sửa.
Container bị từ chối xếp tàu.
Hàng bị chậm lịch.
Nhưng đối với Dangerous Goods – DG, câu chuyện nghiêm trọng hơn rất nhiều.
Thông tin khai báo hàng hóa là cơ sở để hãng vận chuyển đánh giá tính chất của lô hàng và áp dụng các biện pháp kiểm soát tương ứng.
Một lô hàng nguy hiểm nếu bị khai thành hàng thông thường có thể dẫn đến việc các bên liên quan không có đầy đủ thông tin cần thiết để bố trí, giám sát và ứng phó phù hợp với đặc tính của hàng hóa.
Và khi xảy ra cháy, việc không biết chính xác bên trong container chứa gì có thể khiến quá trình ứng phó trở nên khó khăn hơn.
Đây chính là lý do việc khai báo DG không nên được nhìn nhận như một thủ tục hành chính đơn thuần.
Đó là một phần của hệ thống quản trị an toàn vận tải biển.
Theo số liệu được đề cập trong Safety and Shipping Review 2026, ngành vận tải biển đã ghi nhận hơn 200 vụ cháy liên quan đến tàu trong năm 2025.
Dù con số này giảm nhẹ so với năm trước, đây vẫn được đánh giá là mức cao nếu nhìn trong khoảng thời gian một thập kỷ.
Đáng chú ý, hàng hóa nguy hiểm không được khai báo hoặc khai báo không chính xác tiếp tục là một vấn đề đáng quan tâm.
Các nhóm hàng được nhắc đến nhiều bao gồm:
Pin lithium-ion.
Hóa chất.
Các sản phẩm có đặc tính dễ cháy hoặc phản ứng nguy hiểm.
Theo Allianz Commercial, khoảng 25% sự cố liên quan đến hàng hóa có liên quan đến khai báo không chính xác.
Điều này cho thấy một vấn đề rất đáng lưu ý:
Một container khai sai thông tin không chỉ tạo ra rủi ro cho chính chủ hàng mà có thể ảnh hưởng đến rất nhiều chủ hàng khác trên cùng con tàu.
Một con tàu container hiện đại có thể vận chuyển hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn TEU trong cùng một hành trình.
Các container được xếp thành nhiều tầng và bố trí theo kế hoạch khai thác cụ thể.
Khi thông tin hàng hóa được khai báo chính xác, hãng tàu có cơ sở để xác định các yêu cầu liên quan đến vận chuyển hàng nguy hiểm.
Ngược lại, nếu một container chứa DG nhưng được khai thành hàng thông thường, rủi ro sẽ tăng lên đáng kể.
Đặc biệt, khi xảy ra sự cố, thuyền viên cần biết:
Container nào đang chứa hàng nguy hiểm?
Loại nguy hiểm là gì?
Có chất dễ cháy, chất oxy hóa hay chất phản ứng với nước hay không?
Thông tin không chính xác có thể khiến việc đánh giá và ứng phó với tình huống trở nên phức tạp hơn.
Sự phát triển của xe điện, thiết bị điện tử và hệ thống lưu trữ năng lượng đang khiến lượng pin lithium-ion lưu thông trong chuỗi cung ứng toàn cầu tăng nhanh.
Theo thông tin được dẫn trong báo cáo, quy mô triển khai pin lithium-ion năm 2025 đã tăng mạnh so với khoảng 5 năm trước và nhu cầu được dự báo tiếp tục tăng đến năm 2030.
Pin lithium-ion mang lại giá trị rất lớn cho quá trình điện hóa và chuyển đổi năng lượng.
Nhưng trong vận tải, một số tình trạng như:
Pin bị hư hỏng.
Đóng gói không phù hợp.
Sản phẩm chứa pin không được khai báo đầy đủ.
Thông tin hàng hóa không phản ánh đúng thực tế.
có thể làm gia tăng rủi ro an toàn.
Đây cũng là lý do tại sao người làm Sales, Pricing và Operation Logistics không nên chỉ nhìn vào tên thương mại của hàng hóa.
Khách hàng nói:
“Máy móc.”
Chưa đủ.
“Thiết bị điện tử.”
Vẫn chưa đủ.
“Dụng cụ cầm tay.”
Cũng chưa chắc đã đủ.
Câu hỏi tiếp theo cần đặt ra là:
Sản phẩm có chứa pin lithium hay thành phần có tính chất nguy hiểm hay không?
Chỉ một câu hỏi này đôi khi có thể thay đổi hoàn toàn phương án vận chuyển.
Khi hàng hóa có yếu tố hóa chất hoặc có dấu hiệu liên quan đến Dangerous Goods, một trong những tài liệu thường cần được kiểm tra là SDS – Safety Data Sheet, trước đây thường được gọi là MSDS.
Đối với người làm logistics, một số phần đặc biệt đáng chú ý gồm:
Section 2 – Hazards Identification
Giúp nhận diện các mối nguy của sản phẩm.
Section 3 – Composition / Information on Ingredients
Cung cấp thành phần và thông tin hóa chất liên quan.
Section 7 – Handling and Storage
Cho biết yêu cầu về thao tác và bảo quản.
Section 9 – Physical and Chemical Properties
Thể hiện các đặc tính lý – hóa quan trọng.
Section 14 – Transport Information
Đây là phần người làm logistics đặc biệt quan tâm vì có thể thể hiện những thông tin như:
UN Number.
Proper Shipping Name.
Transport Hazard Class.
Packing Group, nếu áp dụng.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng cần lưu ý:
Không nên chỉ nhìn một dòng trong SDS rồi tự kết luận toàn bộ điều kiện vận chuyển.
Việc vận chuyển DG còn phải đối chiếu với quy định vận tải áp dụng và yêu cầu của hãng vận chuyển đối với từng lô hàng cụ thể.
Một xu hướng khác của ngành vận tải biển là sự xuất hiện ngày càng nhiều của các tàu container có sức chở rất lớn.
Lợi ích của những con tàu này là khả năng vận chuyển khối lượng hàng hóa khổng lồ trên một hành trình.
Nhưng điều đó cũng tạo ra một bài toán khác.
Nếu một vụ cháy lớn xảy ra, số lượng container và giá trị hàng hóa bị ảnh hưởng có thể rất lớn.
Không chỉ chủ hàng của container gây ra sự cố chịu thiệt hại.
Hàng nghìn container khác trên cùng con tàu cũng có thể:
Bị chậm giao.
Bị ảnh hưởng bởi nhiệt, khói hoặc quá trình ứng cứu.
Phải thay đổi hành trình.
Phát sinh các tranh chấp hoặc chi phí liên quan.
Đó là lý do một sai sót xuất phát từ một container có thể trở thành vấn đề của cả con tàu.
Một vấn đề khác mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu thường chỉ biết đến khi sự cố đã xảy ra là General Average – Tổn thất chung.
Hiểu đơn giản, trong một tình huống đặc biệt khi phải thực hiện những hy sinh hoặc chi phí hợp lý để cứu tàu và tài sản trong hành trình khỏi một hiểm họa chung, chi phí có thể được phân bổ giữa các bên có lợi ích liên quan theo nguyên tắc Tổn thất chung.
Điều đáng lưu ý là:
Container của doanh nghiệp không phải là container gây cháy vẫn có thể bị ảnh hưởng khi xảy ra sự cố nghiêm trọng trên tàu.
Theo nội dung báo cáo được dẫn, một số sự cố cháy tàu container và tàu chở ô tô đã dẫn đến các yêu cầu liên quan đến General Average với mức đóng góp đáng kể tùy trường hợp.
Đây cũng là một lý do doanh nghiệp cần xem xét nghiêm túc vấn đề bảo hiểm hàng hóa, thay vì mặc định rằng trách nhiệm của hãng vận chuyển sẽ bù đắp mọi tổn thất nếu xảy ra sự cố.
Trước nguy cơ từ hàng nguy hiểm khai sai hoặc không khai báo, ngành vận tải biển đang tăng cường sử dụng công nghệ để kiểm soát Booking.
Theo WSC, trong khuôn khổ Cargo Safety Program, công nghệ trí tuệ nhân tạo được sử dụng để sàng lọc thông tin khai báo và phát hiện những lô hàng có dấu hiệu bất thường trước khi được đưa lên tàu.
Một ví dụ được đề cập là lô hàng được khai dưới tên tương tự “dụng cụ cầm tay”, nhưng qua quá trình sàng lọc phát hiện thực tế liên quan đến thiết bị sử dụng pin lithium-ion.
Điều này cho thấy một xu hướng quan trọng:
Thời kỳ khai tên hàng chung chung để “đi cho nhanh” đang ngày càng rủi ro.
Các hệ thống kiểm soát hiện nay có khả năng phân tích tên hàng, dữ liệu Booking và các dấu hiệu bất thường để lựa chọn những lô hàng cần kiểm tra kỹ hơn.
WSC cho biết hệ thống đã hỗ trợ phát hiện và ngăn chặn nhiều lô hàng có nguy cơ mất an toàn trước khi đi vào chuỗi vận chuyển.
Đối với Sales Logistics, sai lầm phổ biến là nhận thông tin khách hàng quá đơn giản.
Ví dụ:
Commodity: Chemical
hoặc:
Commodity: Battery
Sau đó lập tức hỏi Pricing lấy giá.
Với những nhóm hàng tiềm ẩn yếu tố nguy hiểm, cách làm an toàn hơn là thu thập đầy đủ thông tin ngay từ đầu.
Tùy từng loại hàng, doanh nghiệp có thể cần kiểm tra:
Tên hàng chính xác.
SDS/MSDS hiện hành.
Thành phần hàng hóa.
UN Number nếu thuộc DG.
Proper Shipping Name.
Class.
Packing Group nếu áp dụng.
Loại và quy cách đóng gói.
Số lượng.
Trọng lượng.
Thông tin pin nếu sản phẩm có chứa pin.
Yêu cầu cụ thể của hãng tàu/hãng hàng không.
Sau đó mới kiểm tra khả năng nhận vận chuyển.
Điều này có thể mất thêm một chút thời gian lúc đầu, nhưng tốt hơn rất nhiều so với việc container đã vào cảng rồi mới phát hiện hàng không được hãng tàu chấp nhận.
Một trong những hành vi nguy hiểm nhất là cố tình sử dụng tên hàng chung chung hoặc không phản ánh đúng bản chất sản phẩm với mục đích tránh thủ tục Dangerous Goods.
Có thể doanh nghiệp nghĩ rằng cách này giúp:
Giảm chi phí.
Đỡ thủ tục.
Dễ Booking hơn.
Hàng đi nhanh hơn.
Nhưng nếu bị phát hiện, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều.
Tùy trường hợp và quy định áp dụng, lô hàng có thể:
Bị từ chối vận chuyển.
Bị giữ lại để kiểm tra.
Phát sinh chi phí xử lý.
Bị hãng vận chuyển áp dụng biện pháp chế tài theo điều kiện dịch vụ.
Ảnh hưởng đến quan hệ thương mại và lịch sử Booking.
Nghiêm trọng hơn, nếu khai sai góp phần dẫn đến một sự cố an toàn, hậu quả pháp lý và tài chính có thể rất lớn.
Để giảm rủi ro, doanh nghiệp nên thực hiện ít nhất 6 bước:
1. Xác định chính xác bản chất hàng hóa
Không sử dụng tên hàng quá chung chung nếu nó không phản ánh đầy đủ bản chất sản phẩm.
2. Yêu cầu SDS/MSDS từ nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp
Đặc biệt với hóa chất, pin và các sản phẩm có thành phần đặc biệt.
3. Kiểm tra thông tin vận chuyển
Đối chiếu UN Number, Proper Shipping Name, Class và Packing Group nếu áp dụng.
4. Thông báo đầy đủ cho đơn vị logistics
Không che giấu thông tin chỉ vì lo ngại cước DG cao hơn.
5. Kiểm tra yêu cầu của hãng vận chuyển trước khi đóng hàng
Không phải hãng tàu nào cũng nhận mọi loại Dangerous Goods trên mọi tuyến.
6. Chuẩn bị đúng bao bì, nhãn và hồ sơ
DG cần được xử lý theo đúng quy định vận tải áp dụng, không chỉ đơn giản là gửi một bản MSDS cho Forwarder.
Con số trung bình 17 ngày lại xảy ra một vụ cháy liên quan đến tàu container là lời cảnh báo đáng chú ý đối với ngành vận tải biển.
Khi tàu container ngày càng lớn và lượng pin lithium-ion, hóa chất cùng nhiều loại hàng có tính chất đặc biệt ngày càng tăng, việc kiểm soát Dangerous Goods sẽ càng trở nên quan trọng.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, bài học quan trọng nhất không phải là:
“Làm sao để hàng DG đi dễ hơn?”
Mà phải là:
“Làm sao để xác định đúng bản chất hàng hóa và vận chuyển đúng quy định ngay từ đầu?”
Bởi trong vận tải biển, khai sai một container hàng nguy hiểm không chỉ tạo ra rủi ro cho chính container đó.
Nó có thể đặt thuyền viên, con tàu, hàng nghìn container của những doanh nghiệp khác và toàn bộ hành trình vận chuyển vào tình trạng nguy hiểm.
Với Dangerous Goods, khai báo chính xác không phải thủ tục để đối phó – đó là một trong những lớp bảo vệ quan trọng nhất của chuỗi logistics toàn cầu.
Đại Lâm Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp trong:
Vận chuyển quốc tế đường biển và đường hàng không.
Tiếp nhận và kiểm tra thông tin hàng hóa trước Booking.
Hỗ trợ vận chuyển hàng Dangerous Goods theo điều kiện áp dụng.
Khai báo hải quan xuất nhập khẩu.
Tư vấn chứng từ và phương án logistics phù hợp với từng lô hàng.
📞 Hotline: 032 844 8668
📧 Email: contact@dailamlogistics.com
🌐 Website: dailamlogistics.com
