Một trong những thắc mắc phổ biến nhất của doanh nghiệp xuất nhập khẩu là:
"Tại sao cùng một mặt hàng nhưng doanh nghiệp A khai mã HS này, còn doanh nghiệp B lại khai một mã HS khác?"
Nhiều người cho rằng mã HS là "cố định", nghĩa là một sản phẩm chỉ có duy nhất một mã số.
Thực tế không hoàn toàn như vậy.
Có những mặt hàng chỉ có một mã HS rất rõ ràng. Tuy nhiên, cũng có rất nhiều sản phẩm có cấu tạo phức tạp, đa chức năng hoặc được cải tiến công nghệ khiến việc phân loại không đơn giản.
Điều quan trọng là mã HS không được xác định theo tên gọi thương mại, mà phải căn cứ vào bản chất của hàng hóa và các quy tắc phân loại của Hệ thống HS.
Đây cũng là lý do vì sao hai doanh nghiệp có thể khai hai mã HS khác nhau cho cùng một loại hàng.
Trong bài viết này, Đại Lâm Logistics sẽ phân tích nguyên nhân của sự khác biệt này và cách cơ quan Hải quan xác định mã HS theo đúng quy định.
Đây là sai lầm phổ biến nhất.
Rất nhiều doanh nghiệp tra cứu HS bằng cách:
Gõ tên sản phẩm trên Google.
Hỏi nhà cung cấp.
Tham khảo mã HS của doanh nghiệp khác.
Sử dụng mã HS trên Invoice hoặc Packing List.
Những cách này chỉ mang tính tham khảo.
Trong thực tế, cùng một tên gọi thương mại có thể bao gồm nhiều loại hàng hóa khác nhau.
Ví dụ:
"Đèn LED" có thể là:
Đèn chiếu sáng dân dụng.
Module LED dùng trong sản xuất.
Bóng LED thay thế.
Đèn LED gắn trên xe ô tô.
Đèn LED trang trí.
Mỗi loại có thể được phân loại vào những nhóm HS khác nhau tùy theo đặc điểm kỹ thuật và công dụng.
Điều này cho thấy tên hàng không phải là căn cứ duy nhất để xác định mã HS.
Khi xem xét một mặt hàng, cơ quan Hải quan sẽ đánh giá nhiều thông tin kỹ thuật, thay vì chỉ nhìn vào tên sản phẩm.
Các yếu tố thường được xem xét gồm:
Hàng được làm từ vật liệu gì?
Ví dụ:
Kim loại.
Nhựa.
Gỗ.
Cao su.
Thủy tinh.
Hóa chất.
Trong nhiều trường hợp, chỉ cần thay đổi vật liệu cấu thành thì mã HS cũng thay đổi.
Đây là yếu tố rất quan trọng.
Ví dụ:
Một chiếc máy có thể vừa:
Cắt.
Mài.
Đánh bóng.
Khi phân loại, cần xác định:
Chức năng nào tạo nên đặc tính cơ bản của sản phẩm?
Đây là nội dung thường phải áp dụng theo các Quy tắc tổng quát giải thích Danh mục HS (GIR), đặc biệt là GIR 3 đối với hàng hóa có nhiều đặc tính hoặc nhiều thành phần.
Đối với hàng hóa là tổ hợp nhiều bộ phận hoặc nhiều vật liệu, việc xác định thành phần tạo nên đặc tính cơ bản có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mã HS.
Ví dụ:
Bộ dụng cụ.
Máy tích hợp nhiều chức năng.
Sản phẩm kết hợp giữa điện và cơ khí.
Trong những trường hợp này, việc phân loại thường phức tạp hơn nhiều so với hàng hóa thông thường.
Một sản phẩm hoàn chỉnh và một sản phẩm chưa lắp ráp hoàn toàn có thể vẫn được phân loại vào cùng một mã HS nếu đáp ứng điều kiện theo Quy tắc GIR 2(a).
Đây là quy định mà nhiều doanh nghiệp mới chưa áp dụng đúng.
Trong thực tế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt.
Doanh nghiệp chỉ tham khảo mã HS từ đối tác
Không ít doanh nghiệp sử dụng luôn mã HS do nhà cung cấp nước ngoài cung cấp.
Tuy nhiên, mã HS tại quốc gia xuất khẩu có thể chỉ phù hợp với yêu cầu thống kê hoặc quy định của nước đó.
Khi nhập khẩu vào Việt Nam, doanh nghiệp vẫn phải phân loại theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và các quy định hiện hành.
Một mô tả như:
"Motor"
không đủ để xác định mã HS.
Cần biết thêm:
Là động cơ điện hay động cơ đốt trong?
Công suất bao nhiêu?
Dùng cho thiết bị gì?
Điện áp bao nhiêu?
Có tích hợp hộp số hay không?
Chỉ khi có đầy đủ thông tin kỹ thuật mới có thể phân loại chính xác.
Đây là nguyên nhân phổ biến.
Nhiều doanh nghiệp chỉ đọc tên nhóm hàng mà không áp dụng đầy đủ:
GIR 1.
GIR 2.
GIR 3.
GIR 4.
GIR 5.
GIR 6.
Trong khi đó, cơ quan Hải quan sẽ áp dụng các Quy tắc này theo đúng trình tự để xác định mã số.
Ngoài Danh mục HS, việc phân loại còn cần căn cứ vào:
Chú giải Phần.
Chú giải Chương.
Chú giải chi tiết Danh mục HS (Explanatory Notes – EN).
Chú giải bổ sung ASEAN (SEN), nếu có.
Các thông báo kết quả phân loại hoặc kết quả xác định trước mã số hàng hóa do cơ quan Hải quan ban hành.
Đây là những tài liệu rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Khi có sự khác biệt giữa các doanh nghiệp trong việc khai báo mã HS, cơ quan Hải quan sẽ không lựa chọn theo số đông hoặc theo mã đã từng khai trước đó.
Việc phân loại được thực hiện trên cơ sở:
06 Quy tắc tổng quát giải thích Danh mục HS (GIR).
Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
Chú giải Phần và Chú giải Chương.
Chú giải chi tiết Danh mục HS (Explanatory Notes – EN).
Chú giải bổ sung ASEAN (SEN), nếu liên quan.
Hồ sơ kỹ thuật, catalogue, tài liệu mô tả sản phẩm.
Kết quả giám định hoặc phân tích mẫu hàng hóa (nếu cần).
Các thông báo kết quả phân loại hoặc xác định trước mã số hàng hóa đã được cơ quan Hải quan ban hành đối với hàng hóa tương tự.
Điều này cho thấy việc xác định mã HS là một quá trình phân tích kỹ thuật và pháp lý, không đơn thuần là tra cứu theo từ khóa.
Để giảm thiểu nguy cơ khai sai mã HS, doanh nghiệp nên:
✅ Thu thập đầy đủ tài liệu kỹ thuật của sản phẩm.
✅ Phân tích công dụng và đặc tính cơ bản của hàng hóa.
✅ Áp dụng đúng 06 Quy tắc GIR.
✅ Tham khảo Chú giải HS và Chú giải bổ sung ASEAN khi cần.
✅ Tra cứu các thông báo phân loại hoặc kết quả xác định trước mã số hàng hóa do cơ quan Hải quan công bố.
✅ Đối với mặt hàng phức tạp hoặc có nhiều khả năng phân loại, cân nhắc thực hiện thủ tục xác định trước mã số hàng hóa để giảm rủi ro trong quá trình thông quan.
Việc xác định đúng mã HS không chỉ giúp doanh nghiệp tính đúng số thuế phải nộp mà còn ảnh hưởng đến:
Chính sách quản lý hàng hóa.
Điều kiện kiểm tra chuyên ngành.
Khả năng hưởng ưu đãi thuế từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA).
Rủi ro tham vấn giá hoặc kiểm tra sau thông quan.
Tại Đại Lâm Logistics, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp:
Phân tích đặc điểm kỹ thuật của hàng hóa.
Tư vấn xác định mã HS theo đúng quy định.
Rà soát hồ sơ kỹ thuật trước khi khai báo.
Tư vấn chính sách mặt hàng.
Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ xác định trước mã số hàng hóa khi cần thiết.
Việc hai doanh nghiệp khai hai mã HS khác nhau cho cùng một mặt hàng không đồng nghĩa với việc một trong hai bên chắc chắn đúng hoặc sai.
Điều quan trọng là mỗi mã HS phải được xác định dựa trên đặc điểm thực tế của hàng hóa và các căn cứ pháp lý về phân loại, chứ không dựa trên tên gọi thương mại hay mã HS mà doanh nghiệp khác đang sử dụng.
Trong bối cảnh cơ quan Hải quan ngày càng tăng cường kiểm tra sau thông quan và rà soát mã HS, doanh nghiệp cần đầu tư đúng mức cho công tác phân loại hàng hóa ngay từ đầu. Đây không chỉ là cách giảm thiểu rủi ro về thuế mà còn góp phần xây dựng hoạt động xuất nhập khẩu ổn định và tuân thủ pháp luật.
📍 Địa chỉ: Khu BT Vista Largo, Khu đô thị Nam An Khánh, TP Hà Nội, Việt Nam.
🌐 Website: dailamlogics.com
📧 Email: contact@dailamlogistics.com
📞 Hotline: 032 844 8668
